(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
8.20. అధ్యాయః 020
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
యుధిష్ఠిరేణ దుర్యోధనపరాజయః॥ 1 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text

ధృతరాష్ట్ర ఉవాచ। 8-20-0x(4868)(55829)
అతితీవ్రాణి దుఃఖాని దుఃసహాని బహూని చ।
త్వత్తోఽహం సంజయాశ్రౌషం పుత్రాణాం చైవ సంక్షయం॥ 8-20-1(55830)
యథా త్వం మే కథయసే యథా యుద్వమవర్తత।
న సంతి సూత కౌరవ్యా ఇతి మే నిశ్చితా మతిః॥ 8-20-2(55831)
దుర్యోధనశ్చ విరథః కృతస్తత్ర మహారథః।
ధర్మపుత్రః కథం చక్రే తస్య వా నృపతిః కథం॥ 8-20-3(55832)
అపరాహ్ణే కథం యుద్వమభవద్రోమహర్షణం।
తన్మమాచక్ష్వ తత్త్వేన కుశలో హ్యసి సంజయ॥ 8-20-4(55833)
సంజయ ఉవాచ। 8-20-5x(4869)
సంసక్తేషు తు సైన్యేషు వధ్యమానేషు భాగశః।
రథమన్యం సమాస్థాయ పుత్రస్తవ విశాంపతే॥ 8-20-5(55834)
క్రోధేన మహతా యుక్తః సవిషో భుజగో యథా।
దుర్యోధనః సమాలక్ష్య ధర్మరాజం యుధిష్ఠిరం।
ప్రోవాచ సూతం త్వరితో యాహియాహీతి భారత॥ 8-20-6(55835)
తత్ర మాం ప్రాపయ క్షిప్రం సారథే యత్ర పాండవః।
ధ్రియమాణాతప్రతేణ రాజా రాజతి దంశితః॥ 8-20-7(55836)
స సూతశ్చోదితో రాజ్ఞా రాజ్ఞః స్యందనముత్తమం।
యుధిష్ఠిరస్యాభిముఖం ప్రేషయామాస సంయుగే॥ 8-20-8(55837)
తతో యుధిష్ఠిరః క్రుద్వః ప్రభిన్న ఇవ కుంజరః।
సారథిం చోదయామాస యాహి యత్ర సుయోధనః॥ 8-20-9(55838)
తౌ సమాజగ్మతుర్వీరౌ భ్రాతరౌ రథసత్తమౌ॥ 8-20-10(55839)
సమేత్య చ మహావీరౌ సంరబ్ధౌ యుద్వదుర్మదౌ।
వవర్షతుర్మహేష్వాసౌ శరైరన్యోన్యమాహవే॥ 8-20-11(55840)
తతో దుర్యోధనో రాజా ధర్మశీలస్య మారిష।
శిలాశితేన భల్లేన ధనుశ్చిచ్ఛేద సంయుగే॥ 8-20-12(55841)
తం నామృష్యత సంక్రుద్ధో హ్యవమానం యుధిష్ఠిరః।
అపవిధ్య ధనుశ్ఛిన్నం క్రోధసంరక్తలోచనః॥ 8-20-13(55842)
అన్యత్కార్ముకమాదాయ ధర్మపుత్రశ్చమూముఖే।
దుర్యోధనస్య చిచ్ఛేద ధ్వజం కార్ముకమేవ చ॥ 8-20-14(55843)
అథాన్యద్వనురాదాయ పుత్రస్తే భరతర్షభ।
`యుధిష్ఠిరస్య చిక్షేప శరాన్కనకభూషణాన్।
రుక్మపుంఖాన్ప్రసన్నాగ్రాన్సవిషానివ పన్నగాన్'॥ 8-20-15(55844)
తావన్యోన్యం సుసంక్రుద్ధౌ శస్త్రవర్షాణ్యముంచతాం।
సింహావివ సుసంరబ్ధౌ పరస్పరజిగీషయా॥ 8-20-16(55845)
జఘ్నతుస్తౌ రణేఽన్యోన్యం నర్దమానౌ వృషావివ।
అంతరం మార్గమాణౌ చ చేరతుస్తౌ మహారథౌ॥ 8-20-17(55846)
తతః పూర్ణాయతోత్సృష్టైః శరైస్తౌ తు కృతవ్రణౌ।
విరేజతుర్మహారాజ కింశుకావివ పుష్పితౌ॥ 8-20-18(55847)
తతో రాజన్విముంచంతౌ సింహనాదాన్ముహుర్ముహుః।
తలయోశ్చ తథా శబ్దాంధనుషశ్చ మహాహవే॥ 8-20-19(55848)
శంఖశబ్దవరాంశ్చైవ చక్రతుస్తౌ నరేశ్వరౌ।
అన్యోన్యం తౌ మహారాజ పీడయాంచక్రతుర్భృశం॥ 8-20-20(55849)
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా పుత్రం తవ శరైస్త్రిభిః।
ఆజఘానోరసి క్రుద్ధో వజ్రవేగైర్దురాసదైః॥ 8-20-21(55850)
ప్రతివివ్యాధ తం తూర్ణం తవ పుత్రో మహీపతిః।
పంచభిర్నిశితైర్బాణైః స్వర్ణపుంఖైః శిలాశితైః॥ 8-20-22(55851)
తతో దుర్యోధనో రాజా శక్తిం చిక్షేప భారత।
సర్వపారశవీం తీక్ష్ణాం మహోల్కాప్రతిమాం తదా॥ 8-20-23(55852)
తామాపతంతీం సహసా ధర్మరాజః శితైః శరైః।
త్రిభిశ్చిచ్ఛేద సహసా తం చ వివ్యాధ పంచభిః॥ 8-20-24(55853)
నిపపాత తతః సాఽథ స్వర్ణదండా మహాస్వనా।
నిపతంతీ మహోల్కేవ వ్యరాజచ్ఛిఖిసన్నిభా॥ 8-20-25(55854)
శక్తిం వినిహతాం దృష్ట్వా పుత్రస్తవ విశాంపతే।
నవభిర్నిశితైర్భల్లైర్నిజఘాన యుధిష్ఠిరం॥ 8-20-26(55855)
సోఽతివిద్వో బలవతా శత్రుణఆ శత్రుతాపనః।
దుర్యోధనం సముద్దిశ్య బాణం జగ్రాహ సత్వరః॥ 8-20-27(55856)
సమాధత్త చ తం బాణం ధనుర్మధ్యే మహాబలః।
చిక్షేప చ మహారాజ తతః క్రుద్వః పరాక్రమీ॥ 8-20-28(55857)
స తు బాణః సమాసాద్య తవ పుత్రం మహారథం।
వ్యామోహయత రాజానం ధరణీం చ దదార హ॥ 8-20-29(55858)
తతో దుర్యోధనః క్రుద్ధో గదాముద్యంయ వేగితః।
విధిత్సుః కలహస్యాంతం ధర్మరాజముపాద్రవత్॥ 8-20-30(55859)
తముద్యతగదం దృష్ట్వా దండహస్తమివాంతకం।
ధర్మరాజో మహాశక్తిం ప్రాహిణోత్తవ సూనవే॥ 8-20-31(55860)
దీప్యమానాం మహావేగాం మహోల్కాం జ్వలితామివ।
యమదండనిభాం ఘోరాం కాలరాత్రిమివాపరాం॥ 8-20-32(55861)
రథస్థః స తయా విద్వో వర్మ భిత్త్వా స్తనాంతరే।
భృశం సంవిగ్నహృదయః పపాత చ ముమోహ చ॥ 8-20-33(55862)
నభస్తమాహ చ తతః ప్రతిజ్ఞామనుపాలయ।
నాయం వధ్యస్తవ నృప ఇత్యుక్తః స న్యవర్తత॥ 8-20-34(55863)
తతస్త్వరితమాగంయ కృతవర్మా తవాత్మజం।
ప్రత్యపద్యత రాజానం నింనం వ్యసనార్ణవే॥ 8-20-35(55864)
గదామాదాయ భీమోఽపి హేమపట్టపరిష్కృతాం।
అభిదుద్రావ వేగేన కృతవర్మాణమాహవే॥ 8-20-36(55865)
ఏవం తదభవద్యుద్ధం త్వదీయానాం పరైః సహ।
అపరాహ్ణే మహారాజ కాంక్షతాం విజయం యుధి॥ ॥ 8-20-37(55866)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి షోడశదివసయుద్ధే వింశోఽధ్యాయః॥ 20 ॥

Mahabharata - Karna Parva - Chapter Footnotes
8-20-1 అతితీవ్రాణి యుద్ధానీతి క.ట.డ.పాఠః॥
8-20-3 తస్య తం చ నృపతిర్దుర్యోధనః కథమయుధ్యత ఇతి శేషః॥
8-20-13 అపవిధ్య త్యక్త్వా॥
8-20-23 సర్వపారశవీం సర్వపారశవీం సర్వవినాశినీం గౌరాదిః। తిరస్కారే వినాశే చ పుంసి పారశవః ఇతి మేదినీ॥
3 8-20-25 దీపయంతీ మహోల్కాభా రాజఞ్శక్తిర్దిశో దశ ఇతి డ.పాఠః॥
8-20-34 భీమస్తమాహ చ తతః ప్రతిజ్ఞామనుచింతయన్ ఇతి ఝ.పాఠః॥
8-20-20 వింశోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.